* ( إِنَّكُمْ وَما تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّه حَصَبُ جَهَنَّمَ ) * ، گفت : آرى ، من مىگويم . گفت : اين بر تو است . گفت : چرا ؟ گفت : براى آن كه عزير در اين ميان باشد كه معبود جهودان است ، و عيسى كه معبود ترسايان است ، و فرشتگان كه معبود بنى مليحاند از عرب . رسول - عليه السّلام - گفت : معبودان ايشان شياطيناند كه ايشان را دعوت كردند با آن ، و آن معبودان به آن رضا ندادند ، خداى تعالى اين آيت فرستاد كه : * ( إِنَّ الَّذِينَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِنَّا الْحُسْنى ) * - الايات . بعضى دگر گفتند : مراد به آيت ، بتاناند براى آن كه خداى تعالى به لفظ « ما » گفت ، « من » نگفت و ما لما لا يعقل و من لما يعقل ، و اين وجهى نيكوست . دگر آن كه : مخاطب به اين آيت مشركان مكّه‌اند ، و ايشان بت پرست بودند . بعضى دگر گفتند : آيت عامّ است در حقّ هر كس كه در حقّ او عنايتى سابق باشد از الطاف و توفيق ( 1 ) . راوى خبر گويد : امير المؤمنين على - عليه السّلام - اين آيت بر منبر بخواند و گفت : فَإِنَّا مِنْهُمْ ، من از ايشانم . جنيد گفت : سبقت لهم من اللَّه العناية فى البداية فظهرت ( 2 ) الولاية فى النّهاية . قوله : * ( يَوْمَ نَطْوِي السَّماءَ ) * ، ابو جعفر خواند : يوم يطوى السّماء به ضمّ « يا » و فتح « واو » و رفع السّماء على الفعل المجهول . آنگه گفت : اى محمّد ! آن روز كه ما آسمان در نورديم همچنان كه سجلّ در نوردند براى نوشتن . كوفيان خواندند : * ( لِلْكُتُبِ ) * على الجمع ، و باقى قرّاء خواندند : للكتاب على الواحد . مفسّران در سجلّ خلاف كردند ، عبد اللَّه عمر و سدّى گفتند : سجلّ ، نام فريشته‌اى است كه اعمال بندگان نويسد ، چون بنده ختم عمل به استغفار كند خداى تعالى گويد : ( اكتبها نورا ) ، اين نوشته به نور بنويس . عبد اللَّه عبّاس و مجاهد گفت : سجلّ ، نامه باشد ، و « لام » به معنى « على » است ، اى * ( كَطَيِّ السِّجِلِّ ) * على المكتوب . و گفتند : اصل او از سجل است ، و سجل دلو بزرگ باشد ، چنان كه دلو متضمّن آب باشد ، همچنين نامه متضمّن مضمون خود باشد . و گفته‌اند : سجلّ ، نام

--> ( 1 ) . آج ، لب ، آز ، مش حق . ( 2 ) . آب ، آز ، مش : فنظهرت .